سازمان نظامي حزب توده
سازمان نظامي حزب توده

هنگامي كه در شهريور 1320 ارتش رضاشاه نتوانست در برابر هجوم نيروهاي متفقين، از كشور دفاع كند، از هم فرو پاشيد؛ برخي از فرماندهان آن افزون بر ننگ فرار، از تجاوز به اموال عمومي كشور نيز دريغ نكردند. نمونه اي از اين گونه فرماندهان، سر لشكر محتشمي فرمانده لشكر هشتم (خراسان) بود كه نه تنها از ميدان نبرد گريخت، بلكه در تربت حيدريه مبلغ 30 هزار تومان از بانك ملي آن شهر سرقت كرد. اينگونه عملكرد فرماندهان نظامي و اشغال كشور به وسيله قواي بيگانه، موجي از خشم و سرخوردگي و تحقير را در اقشار مختلف جامعه، به ويژه افسران جواني كه خود را بيش از ديگران مسئول حفظ حريم كشور مي دانستند، به وجود آورد. در چنين شرايطي بود كه نوعي سياست گرايي در نيروهاي نظامي ظهور و بروز مي يافت. در آن ايام دو تن از فرماندهان ارتش به نامهاي سرلشكر حسن ارفع و سرلشكرحاجعلي رزم آرا با ايفاي دو نقش متفاوت، هر كدام در پي آن بودند تا بخشي از بدنه نيروهاي نظامي را به خود متمايل سازند و بدينگونه آنان را در چارچوب حاكميت آن روز نگه بدارند.
اما در اين ميان عده ديگري بودند كه در محدوده بازيهاي رزم آرا و ارفع نمي گنجيده و در قالب ايدئولوژيك ديگري مي انديشيدند. اينان در تاريخ به نام "سازمان نظامي حزب توده" شناخته شده اند و ...

