برکناری و قتل حاج ابراهیم خان کلانتر
در دوره سلطنت آقا محمد خان قاجار خان های قجر در ایالات و ولایات ایران حکم می راندند که بیشتر قویونلو و بعضی از آنها دولو بودند.حاجی قصه ما کارش به جای باریک می کشه میگی نه ادامه مطلب رو ملاحظه بفرمائید عرض می کنم ...
مردي از جنس نـــور
در سال 1259 ق. در روستاي لاشك در منطقه كجور مازندران، ملاكجوري از روحانيان صالح و مورد اعتماد مردم، صاحب فرزندي شد و او را فضل الله نام نهاد. فضل الله پس از پشت سر گذاشتن دوران كودكي به تحصيل علوم اسلامي روي آورد. تحصيلات ابتدائي را در «بلده» (مركز منطقه نور) آغاز كرد. پس از آن به تهران مهاجرت كرد و تحصيلات خويش را تا پايان دوره سطح در آنجا ادامه داد.
سپس براي تكميل دانش خويش به نجف هجرت كرد و نزد استادان بزرگ حوزه نجف ميرزا حبيب الله رشتي و شيخ راضي به تحصيل پرداخت و بعد از مدتي در درس« ميرزاي شيرازي بزرگ» شركت كرد. هيبت، وقار و تيزهوشي استاد، طلبه جوان را آنچنان شيفته وي ساخت كه با هجرت ميرزاي شيرازي به سامرا ،وي نيز حوزه نجف را رها كرد و راهي سامرا شد. حضور مستمر در درس ميرزاي بزرگ و هشت سال حضور در درس شيخ راضي و ميرزا حبيب الله رشتي به همراه پشتكار و مداومت درس و تحصيل، از شيخ فضل الله مجتهدي برجسته و فقيهي نامدار ساخت.
از آنجا كه شناخت واكنش جامعه ايران در برابر قدرتهاي متخاصم در سالهاي جنگ جهاني اول، با شناخت اهداف، سياستها و مطامع دولتهاي مزبور پيوند مستقيم دارد، در اين گفتار كوشش ميشود تا به شيوهاي گذرا بر ماهيت و نوع روابط چهار قدرت بزرگ روسيه، بريتانيا، آلمان و عثماني با ايران پرتو افكنده شود تا در اين رهگذر علل و ريشههاي نقض بيطرفي ايران به ويژه از وجه عوامل خارجي آشكار گردد. تنها علت پرداختن به قدرتهاي فوق اين است كه بخش اعظم رويدادهاي كشور در اثناي جنگ اول فقط در رويارويي با قدرتهاي يادشده قابل تفسير است.
محاكمه شيخ توسط مشروطه خواهان تندرو، محاكمه اي كاملاً «صوري» و «فرمايشي» بود و دلايل گوناگوني در دست است كه نشان مي دهد صحنه گردانان ماجرا، از قبل تصميم قطعي به اعدام وي داشته اند. اين نكته، حتي از كلام تقي زاده نيز استشمام مي شود، آنجا كه مي نويسد:
شيخ فضل الله را گرفته بودند محاكمه مي كردند. . . براي اينكه صورت محاكمه اي داشته باشند گفتند كه آمدي حكم كشتار مشروطه طلبها را دادي! عاقبت آقا شيخ ابراهيم زنجاني ادعا نامه اي نوشته بود كه چاپ شده. گفتند جواب بده، او هم اعتنايي نمي كرد!(316)
براي نمونه، در پاي نامه اي مربوط به بعد از رمضان 1328 قمري، كه «اعضاي لژ محترم بيداري ايران» و «به سمت فرانماسون» رسماً به «برادر(311) محترم خود ناصر الملك نايب السلطنه دولت مشروطه ايران» نوشته و حمايت خود را از وي اعلام كرده اند، امضاي افراد زير به چشم مي خورد كه غالباً از كارگزاران شاخص عصر مشروطه و پهلوي اند:
((نوسازي ژاپن و تجددخواهي ايراني))
سخنراني ناهيد مطيع در سمپوزيوم سنت و مدرنيته
عضو هيئت علمي دانشگاه آزاد رودهن
منبع: باشگاه انديشه 20/7/1383
اشاره: متن زير سخنراني ناهيد مطيع در سمپوزيوم سنت و مدرنيته مي باشد كه با همكاري سفارت ژاپن و مركز گفت و گوي تمدن ها در تاريخ 25/6/1383 برگزار گرديد.
الف: طرح مسأله
دو كشور ايران و ژاپن تقريباً همزمان يعني اواسط قرن نوزدهم فراگرد نوسازي و نوگرايي را آغاز كردند. از نظر شرايط تاريخي، قرن نوزدهم قرني است كه در آن تفوق اروپا (خصوصاً انگليس) بر جهان از سويي با رشد سرمايهداري و صنعتي شدن جهان غرب و از سوي ديگر با مستعمره شدن كشورهاي آسيايي و آفريقايي مشخص ميشود.(1)
فرآيند نوسازي در ژاپن در ابتداي دوره «ميجي» (1868) همراه با اصطلاحات فرهنگي و اجتماعي آغاز شد و دروازه كشور را به سوي تأثيرات دنياي خارجي به خصوص كشورهاي غربي گشود. پيش از عصر ميجي يعني در دوران انزواي دويست و پنجاه ساله توكوگاوا تنها كشوري كه با ژاپن ارتباط داشت، امپراتوري چين بود. در واقع مؤسس سلسله توكوگاوا يعني «اياسو» يك نظام سياسي متمركز ايجاد نمود كه تحت تأثير تعليمات فيلسوف چيني «چوهسي» قرار داشت. «اياسو» با اتحاد فئودالهاي قدرتمندي كه هر يك بر ناحيهاي از ژاپن تسلط داشتند، سعي نمود تا ايشان را تحت كنترل حكومت مركزي درآورد.
ميرزا تقي خان اميركبير
18 دي مصادف است با شهادت ميرزا تقي خان اميركبير، ستاره بي نظير تاريخ ايران زمين كه صد و پنجاه و اندي سال پيش به عنوان صدراعظم ايران درخشيد و در كمتر از سه سال و دو ماه بعد از شروع صدارتش خاموش شد. آشپززاده اي كه به دليل استعدادش مورد توجه قرار گرفت و توسط قائم مقام، والامقامي آگاه و وطن پرست شد.
ميرزا تقي خان فراهاني از نوادر تاريخ كشور ماست. روحيه اصلاح طلب و عشق عميق وي به استقلال و آزادي و اقتدار ملت مسلمان ايران، زماني به فرياد دادخواهي ملت مظلوم لبيك گفت، كه ميرفت تمامي ثروت و عزت كشور براي هميشه در كام جهنمي استعمار و استكبار جهاني بلعيده شود. زماني كه دربار فاسد پادشاهي و رجال سياسي سر سپرده، مزدورانه و مزورانه علناً سنگ بندگي طاغوتهاي شرق و غرب را به سينه ميزدند و بيشرمي و گستاخيشان به حدي رسيده بود كه حتي كوششي در اختفاي بندهاي اسارت و يوغ بندگي و بردگي خويش نمي نمودند.
ضرورت توجه به نقش پنهان فراماسونري
دوره قاجار در تاريخ معاصر ايران به دلايل متعددى كه عمده ترين آن ها ارتباط نزديك ايران با كشورهاى غربى است، داراى اهميت بسيار است. توجه غربيان به ايران در اين دوره در چارچوب رقابت هاى استعمارى انگلستان، روسيه و فرانسه شكل گرفت. روند وابستگى جامعه ايران به غرب با ورود اولين دسته از ايرانيان به مجامع فراماسونرى كه در آغاز منحصر به سفرا و محصلان اعزامى به اروپا بود، تشديد شد و رفته رفته با گسترش يافتن شبكه لژهاى فراماسونرى و افزايش اعضاى آن كه عمدتاً از ميان طبقات صاحب نفوذ سياسى، اقتصادى، اجتماعى گزينش مى شدند، ابعاد گسترده ترى يافت. فراماسونرى يكى از عوامل موثر در تحولات است كه بايد در كنار ساير عوامل به نحو شايسته مورد بررسى و تعميق قرار گيرد.
نهضت مشروطيت
تاريخ اوليه فراماسونري در ايران
در زمينه تاريخ اوليه فراماسونري در ايران و ارتباط آن با كانونهاي استعماري غرب تاكنون پژوهش جدي صورت نگرفته و همين امر به آشفته گويي در اين حوزه دامن زده است. در تاريخنگاري معاصر ايران پيشينه فعاليت فراماسونري به ميرزا ملكم خان محدود ميشود و وي به عنوان بنيانگذار و رهبر نخستين سازمان ماسوني ايران مطرح ميگردد. اين مسئله و بسياري از مسائل بغرنج ديگر عصر سپهسالار هنوز در هالهاي از ناشناختگي قرار دارد. از جمله، نقش مانكجي ليمجي هاتريا (1813-1890)، مأمور رزيدانت (مقيم) حكومت هند بريتانيا در ايران، و رابطه نزديك او با شاهزاده جلالالدين ميرزا (پسر پنجاه و هشتم فتحعلي شاه و نويسنده نامه خسروان و استاد اعظم فراموشخانه)، ميرزا يعقوب ارمني (پدر ميرزا ملكم خان) و برخي نخبگان دربار قجر و نقش فراماسونري هند در پيدايش فراماسونري در ايران هنوز مورد توجه محققان ايراني قرار نگرفته است. همچنانكه در زمينه نقش آقا محمد مهدي ارباب اصفهاني (نياي خاندان فروغي) و حاج محمد معينالتجار بوشهري (نياي خاندان بوشهري) در پيدايش و گسترش كشت و تجارت ترياك در ايران و پيوند نزديك آنان با امپراتوري مالي ساسون، كه يكي از مهمترين كانونهاي توطئهگر سياسي و مالي شرق در نيمه دوم سده نوزدهم و دهههاي نخستين سده بيستم به شمار مي رود،[1] و فعلوانفعالات بسيار بغرنج و پنهان مالي و سياسي اين عصر هنوز پژوهش جدي صورت نگرفته است.