عوامل كاميابي كودتاي 28 مرداد

 

عوامل كاميابي كودتاي 28 مرداد

 

 

كودتاي 28 مرداد 1332

از عوامل اصلي كودتا
1. اشرف پهلوي 2. اسدالله رشيديان 3. مهديقلي علوي مقدم

 

پس از وقايع 30 تير 1331ش اشرف كه از ترديد امريكائيان در مورد مصدق و نهضت ملي نفت ايران آگاه شده بود، تصميم به جلب نظر آنان در نابودي دولت مصدق گرفت. به ويژه آنكه پس از انتخابات آيزنهاور به رياست جمهوري امريكا مسئله خطر كمونيسم بيش از پيش مطرح شده بود. اشرف با تماس گرفتن با امريكائيان و دادن اطلاعات دروغين و وعده‏ هاي مختلف مي‏خواست اعتماد آنان را جلب كند اما تلاشهاي اشرف در اين زمان به جايي نرسيد و او بار ديگر راهي پاريس شد. (1) در تابستان همان سال ناگهان اقدامات اشرف مؤثر واقع شد و طي تماس با دو امريكايي و ملاقات با آنان اشرف از تصميم دولت امريكا جهت سرنگوني دولت مصدق مطلع شد. (2)

بدين ترتيب در تابستان سال 1332 اشرف در كازينوي دوويل با دو مرد يكي انگليسي و ديگري امريكايي ملاقات نمود و از او خواسته شد تا جهت حمايت برادرش در تاج و تخت در 3 مرداد 1332 به تهران رفته پيغام و پاكت آنان را به او بدهد. (3) اشرف با تعجب به آنها گفت كه ورود او به ايران ممنوع است و با مخالفت مصدق و مطبوعات هوادار او روبه رو خواهد شد اما امريكائيان از او خواستند كه مخفيانه و بدون اطلاع به ايران برود. (4)

اشرف در روز 25 ژوئيه (3 مرداد) همچون يك مسافر عادي با پرواز تجاري به تهران رفت. اما به محض ورود شناخته شد و ورود او به ايران با واكنش شديد دولت و دربار روبه رو شد و حتي شاه از ديدار او خودداري كرد. بهانه ورود اشرف به ايران تهيه مخارج بستري شدن پسرش بود اما در باطن حامل خبر و بسته‏اي محرمانه بود كه مي ‏بايست شخصاً به برادر برساند. پس از تلاشهاي زياد اشرف به واسطة نامه ‏اي كه توسط سليمان بهبودي به برادر فرستاد، موفق به ملاقات با محمدرضا در 7 مرداد 1332 شد. ملاقات در ابتدا حالتي تند و پرخاشگرانه داشت اما در آخر با لحني آشتي ‏جويانه به اتمام رسيد و اشرف پاكت را به دست برادر داد. اشرف روز بعد از اين ملاقات در 8 مرداد با هواپيما راهي اروپا شد و دقيقاً 9 روز بعد عمليات آژاكس كه عبارت بود از يك سلسله عمليات نظامي جهت بازگرداندن قهري محمدرضا شاه به تخت سلطنت آغاز گشت. اين عمليات كه توسط نظاميان ايراني انجام شد براي امريكائيان بيش از 60 هزار دلار مخارج دربرنداشت و باعث سقوط دولت مصدق گرديد.

پس از كودتاي 28 مرداد 1332 دوره طلايي حكمراني اشرف پهلوي آغاز شد و او از وزنه ‏هاي قدرت و از طرفداران مهم امريكا در ايران شد... عوامل را به چند قسمت تقسیم کرده اند ...

پی نوشت ها :

1-اشرف به دليل كارشكني و دخالت در امور سياسي به خواست دكتر مصدق به پاريس تبعيد شد.
2-اشرف پهلوي، من و برادرم. ص 244

3-گازيوروسكي. كودتاي 28 مرداد. ص 34.

4-اسناد سازمان سيا. ص 100

 

 

 

 

ادامه نوشته

نهضت جنگل و كودتاي 1299

 

نهضت جنگل و كودتاي 1299

 

 

 

در مسير پر پيچ و خم تحولات ايران از نهضت مشروطيت تا كودتاي 1299، نهضت جنگل از جمله پديده‌هايي است كه نمي‌توان آن را ناديده گرفت. انگيزه‌ها و اهداف نهضت، تركيب رهبران نهضت و رفتارشناسي آنان، فرايند تحولات نهضت، سرنوشت و سرانجام آن، هر كدام مسائل مهمي هستند كه مطالعه و آسيب‌شناسي آنها مي‌تواند تجربه‌هاي ارزشمندي را در اختيار خواننده قرار دهد. پرداختن به اين مقوله‌ها بيرون از هدف اين نوشته است. در اين مقال تنها به تأثير يا عدم تأثير نهضت جنگل در وقوع كودتاي 1299 اشاره كوتاهي مي‌شود.

 

                              

                                                           

ادامه نوشته

کودتای28مرداد 1332

 

« 28 مـــرداد  1332»

 تهران در كودتاي 28 مرداد

در جنگ رواني كه انگليسيها به منظور بسترسازي براي وقوع كودتا در ايران به راه انداخته بودند، بزرگنمايي خطر بلشويسم و به تبع آن خطر نهضت جنگل، نقش مهمي داشت. انگليسيها به خوبي مي‌دانستند و اذعان داشتند كه « خلق و خوي ايراني مستعد ويروس بلشويسم نيست»، اما آنچنان بر خطر بلشويسم تأكيد مي‌كردند كه بسياري از ايرانيان باورشان شده بود. گفته مي‌شود هنگامي كه نيروهاي قزاق به رهبري رضاخان و سيدضياءالدين طباطبايي، سحرگاه سوم اسفند 1299 وارد تهران شدند، در جريان بگير و ببندهاي آنها، برخي از بازداشت‌شدگان قبل از كودتا كه در زندان به سر مي‌بردند، هنگامي كه توانستند از زندان فرار كرده و به خيابان بيايند، چنين پنداشتند كه اشغال‌كنندگان تهران، حتماً همان بلشويكهايي هستند كه مدتها خبر ورود قريب‌الوقوع آنها به تهران بر سر زبانها افتاده بود! از اين رو، براي اينكه از شرّ اشغالگران رها شوند، براي خوشايند آنها فرياد « زنده باد بلشويسم» سر مي‌دادند!

ادامه نوشته